हरि सर्वोत्तम । वायु जीवोत्तम | श्री गुरुभ्यो नमः
(Scroll down to chant verses only without translation or word-splitting)
अथ गोपीगीतम्
जयति तेऽधिकं जन्मना व्रजः श्रयत इन्दिरा साधु तत्र हि ।
दयित दृश्यतां त्वां दिदृक्षतां त्वयि धृत-असवः त्वां विचिन्वते ॥१॥
Vraja (व्रजः) has become exceedingly glorious (जयति तेऽधिकं) by Your birth (जन्मना). Indeed (हि), Lakshmi Devi (इन्दिरा) ever dwells (श्रयत) there (तत्र) most auspiciously (साधु).
O Beloved (दयित), appear before us (दृश्यताम्). Those longing to behold You (दिदृक्षतां त्वाम्), having placed (धृत) their very life-breaths (असवः) in You (त्वयि), search everywhere (विचिन्वते) for You (त्वाम्).
व्रज-जन-आर्ति-हन् वीर-योषितां निज-जन-स्मय-ध्वंसन-स्मित ।
भज सखे भवे किङ्करीः स्म नो जल-रुह-आननं चारु दर्शयन् ॥२॥
O destroyer (हन्) of the sorrow (आर्ति) of the people (जन) of Vraja (व्रज), O heroic Lord of the women of Vraja (वीर-योषिताम्), Your smile (स्मित) destroys (ध्वंसन) the pride (स्मय) of Your own devotees (निज-जन).
O friend (सखे), accept (भज) us (नः) as Your maidservants (किङ्करीः) in this worldly existence (भवे), showing (दर्शयन्) Your beautiful (चारु) lotus-like (जल-रुह) face (आननम्).
शरद्-उदाशये साधु जात-सत्-सरसिज-उदर-श्री-मुषा दृशा ।
सुरत-नाथ ते शुल्क-दासिका वरद निघ्नतो नेह किं वधः ॥३॥
By Your glance (दृशा), which steals away (मुषा) the beauty (श्री) of the inner whorl (उदर) of fully blossomed (जात-सत्) lotuses (सरसिज) in the pure autumn waters (शरद्-उदाशये),
O Lord (नाथ) of divine love (सुरत), O bestower of boons (वरद), we are Your purchased servants (शुल्क-दासिका). If You are slaying us (निघ्नतः) here (इह), is this not indeed (किं) killing (वधः)?
विष-जल-आशयात् व्याल-राक्षसात् वर्ष-मारुतात् वैद्युत-अनलात् ।
वृष-मयात् भयात् विश्वतः-मुखात् वृषभ ते वयं रक्षिताः मुहुः ॥४॥
From the poisoned waters (विष-जल-आशयात्), from serpent-demons (व्याल-राक्षसात्), from storm and wind (वर्ष-मारुतात्), from lightning and fire (वैद्युत-अनलात्),
from the bull-demon (वृष-मयात्), and from fears (भयात्) arising from every direction (विश्वतः-मुखात्), O mighty one (वृषभ), we (वयम्) have repeatedly (मुहुः) been protected (रक्षिताः) by You (ते).
स खलु गोपिका-आनन्दनः भवान् अखिल-देहिनाम् अन्तर्-आत्म-दृक् ।
विखनस-अर्चितः विश्व-गुप्तये सख उदेयिवान् सात्वतां कुले ॥५॥
Surely (खलु), though You are the delight (आनन्दनः) of the Gopis (गोपिका), You (भवान्) are also the knower (दृक्) of the indwelling self (अन्तर्-आत्म) of all embodied beings (अखिल-देहिनाम्).
Worshipped (अर्चितः) by Brahma (विखनस), O friend (सख), You have appeared (उदेयिवान्) in the clan (कुले) of the Satvatas (सात्वताम्) for the protection (गुप्तये) of the universe (विश्व).
विरचित-अभयं वृष्णि-वर्य ते शरणम् ईयुषां संसृतेः भयात् ।
कर-सरोरुहं कान्त काम-दं शिरसि धेहि नः श्री-कर-ग्रहम् ॥६॥
O best (वर्य) of the Vrishnis (वृष्णि), for those who have approached (ईयुषाम्) refuge (शरणम्) in You (ते) out of fear (भयात्) of worldly bondage (संसृतेः), You have granted (विरचित) fearlessness (अभयम्).
O Beloved (कान्त), place (धेहि) upon our heads (शिरसि नः) Your lotus-like hand (कर-सरोरुहम्), which grants cherished desires (काम-दम्) and bestows auspicious grace (श्री-कर-ग्रहम्).
प्रणत-देहिनां पाप-कर्शनं तृण-चर-अनुगं श्री-निकेतनम् ।
फणि-फण-अर्पितं ते पद-अम्बुजं कृणु कुचेषु नः कृन्धि हृत्-शयम् ॥७॥
Your lotus-feet (पद-अम्बुजम्), which destroy (कर्शनम्) the sins (पाप) of surrendered beings (प्रणत-देहिनाम्), which follow behind (अनुगम्) the cows (तृण-चर), and which are the abode (निकेतनम्) of Lakshmi (श्री),
which were placed (अर्पितम्) upon the hoods (फण) of the serpent (फणि), place (कृणु) them upon our breasts (कुचेषु नः), and cut away (कृन्धि) the anguish hidden in our hearts (हृत्-शयम्).
मधुरया गिरा वल्गु-वाक्यया बुध-मनोज्ञया पुष्कर-ईक्षण ।
विधि-करीः इमा वीर मुह्यतीः अधर-सीधुना आप्याययस्व नः ॥८॥
O lotus-eyed One (पुष्कर-ईक्षण), by Your sweet speech (मधुरया गिरा), by Your graceful words (वल्गु-वाक्यया), pleasing even to the wise (बुध-मनोज्ञया),
O heroic Lord (वीर), revive and nourish (आप्याययस्व) us (नः), these helpless women (विधि-करीः इमाः) who are bewildered (मुह्यतीः), with the nectar (सीधुना) of Your lips (अधर).
तव कथा-अमृतं तप्त-जीवनं कविभिः ईडितं कल्मष-अपहम् ।
श्रवण-मङ्गलं श्रीमत्-आततं भुवि गृणन्ति ते भूरि-दाः जनाः ॥९॥
The nectar (अमृतम्) of Your divine stories (कथा), which gives life (जीवनम्) to the afflicted (तप्त), which is praised (ईडितम्) by sages (कविभिः), and which removes sins (कल्मष-अपहम्),
which is auspicious to hear (श्रवण-मङ्गलम्), filled with divine splendour (श्रीमत्), and spread everywhere (आततम्), is sung (गृणन्ति) upon earth (भुवि) by those generous souls (भूरि-दाः जनाः) devoted to You (ते).
प्रहसितं प्रिय प्रेम-वीक्षणं विहरणं च ते ध्यान-मङ्गलम् ।
रहसि संविदः या हृदि-स्पृशः कुहक नः मनः क्षोभयन्ति हि ॥१०॥
O Beloved (प्रिय), Your gentle smile (प्रहसितम्), Your loving glances (प्रेम-वीक्षणम्), and Your playful wanderings (विहरणम्) are auspicious objects of meditation (ध्यान-मङ्गलम्).
Those secret conversations (रहसि संविदः) of Yours (या), which touch the heart (हृदि-स्पृशः), O enchanting Lord (कुहक), indeed (हि) agitate and overwhelm (क्षोभयन्ति) our minds (नः मनः).
चलसि यद् व्रजात् चारयन् पशून् नलिन-सुन्दरं नाथ ते पदम् ।
शिला-तृण-अङ्कुरैः सीदतीति नः कलिल-तां मनः कान्त गच्छति ॥११॥
When (यत्) You wander (चलसि) from Vraja (व्रजात्), grazing (चारयन्) the cows (पशून्), O Lord (नाथ), Your feet (ते पदम्), delicate and lotus-beautiful (नलिन-सुन्दरम्),
may suffer pain (सीदति इति) from stones (शिला), grass (तृण), and tender sprouts (अङ्कुरैः); thinking thus, O Beloved (कान्त), our minds (नः मनः) fall into deep distress (कलिल-ताम् गच्छति).
दिन-परिक्षये नील-कुन्तलैः वन-रुह-आननं बिभ्रत् आवृतम् ।
वन-रजस्-वलं दर्शयन् मुहुः मनसि नः स्मरं वीर यच्छसि ॥१२॥
At the close (परिक्षये) of the day (दिन), with dark curling locks (नील-कुन्तलैः), bearing (बिभ्रत्) Your lotus-like face (वन-रुह-आननम्) partly covered (आवृतम्),
and dust-covered (रजस्-वलम्) from the forest (वन), O heroic Lord (वीर), repeatedly (मुहुः) revealing Yourself (दर्शयन्), You awaken (यच्छसि) love-longing (स्मरम्) within our minds (नः मनसि).
प्रणत-काम-दं पद्मज-अर्चितं धरणि-मण्डनं ध्येयम् आपदि ।
चरण-पङ्कजं शन्तमं च ते रमण नः स्तनेषु अर्पय आधि-हन् ॥१३॥
O Beloved (रमण), O destroyer (हन्) of sorrow (आधि), place (अर्पय) upon our breasts (नः स्तनेषु) Your lotus-feet (चरण-पङ्कजम्),
which grant desired blessings (काम-दम्) to those who surrender (प्रणत), which are worshipped (अर्चितम्) by Brahma (पद्मज), which are the ornament (मण्डनम्) of the earth (धरणि), worthy of meditation (ध्येयम्) in times of danger (आपदि), and supremely peaceful (शन्तमम्).
सुरत-वर्धनं शोक-नाशनं स्वरित-वेणुना सुष्ठु चुम्बितम् ।
इतर-राग-विस्मारणं नृणां वितर वीर नः ते अधर-अमृतम् ॥१४॥
O heroic Lord (वीर), grant (वितर) unto us (नः) the nectar (अमृतम्) of Your lips (ते अधर),
which increases divine love (सुरत-वर्धनम्), destroys sorrow (शोक-नाशनम्), which is well kissed (सुष्ठु चुम्बितम्) by the sounding flute (स्वरित-वेणुना), and which causes people (नृणाम्) to forget (विस्मारणम्) all other attachments (इतर-राग).
अटति यद् भवान् अह्नि काननं त्रुटिः युगायते त्वाम् अपश्यताम् ।
कुटिल-कुन्तलं श्री-मुखं च ते जडवत् ईक्षतां पक्ष्म-कृत् दृशाम् ॥१५॥
When (यत्) You (भवान्) wander (अटति) in the forest (काननम्) during the daytime (अह्नि), for those not seeing You (त्वाम् अपश्यताम्), even a moment (त्रुटिः) becomes like an age (युगायते).
And when we behold (ईक्षताम्) Your beautiful face (श्री-मुखम्) framed by curly locks (कुटिल-कुन्तलम्), the blinking caused by the eyelids (पक्ष्म-कृत्) of our eyes (दृशाम्) appears intolerable and dull like stupidity (जडवत्).
पति-सुत-अन्वय-भ्रातृ-बान्धवान् अति-विलङ्घ्य ते हि अच्युत आगताः ।
गति-विदः तव उद्गीत-मोहिताः कितव योषितः कः त्यजेत् निशि ॥१६॥
O infallible Lord (अच्युत), crossing beyond (अति-विलङ्घ्य) husbands (पति), children (सुत), family ties (अन्वय), brothers (भ्रातृ), and relatives (बान्धवान्), we women (योषितः) have indeed (हि) come (आगताः) to You (ते).
Enchanted (मोहिताः) by Your singing (उद्गीत), and knowing (विदः) Your ways (गतिः), O playful deceiver (कितव), who (कः) could abandon (त्यजेत्) You in the night (निशि)?
रहसि संविदं हृत्-शय-उदयं प्रहसित-आननं प्रेम-वीक्षणम् ।
बृहत्-उरः-श्रियः वीर वीक्ष्य ते मुहुः अति-स्पृहा मुह्यते मनः ॥१७॥
Your secret conversations (रहसि संविदम्), which awaken (उदयं) the hidden longing of the heart (हृत्-शय), Your smiling face (प्रहसित-आननम्), and Your loving glances (प्रेम-वीक्षणम्),
and beholding (वीक्ष्य) Your broad chest (बृहत्-उरः), the abode of Lakshmi (श्रियः), O heroic Lord (वीर), our minds (मनः) again and again (मुहुः) become overwhelmed (मुह्यते) with intense longing (अति-स्पृहा).
व्रज-वन-ओकसां व्यक्तिः अङ्ग ते वृजिन-हन्त्री अलं विश्व-मङ्गलम् ।
भज मनाक् च नः त्वत्-स्पृहा-आत्मनां स्व-जन-हृत्-रुजां यत् निषूदनम् ॥१८॥
O Beloved One (अङ्ग), Your manifestation (व्यक्तिः) among the dwellers (ओकसाम्) of the forests (वन) of Vraja (व्रज) is fully capable (अलं) of destroying sorrow (वृजिन-हन्त्री) and is auspicious (मङ्गलम्) for the entire universe (विश्व).
Please favour (भज) even slightly (मनाक् च) us (नः), whose very selves (आत्मनाम्) long for You (त्वत्-स्पृहा), for You are that which destroys (यत् निषूदनम्) the heart-pain (हृत्-रुजाम्) of Your own devotees (स्व-जन).
श्री-शुक उवाच
इति गोप्यः प्र-गायन्त्यः प्र-लपन्त्यः च चित्रधा ।
रुरुदुः सु-स्वरं राजन् कृष्ण-दर्शन-लालसाः ॥१९॥
Shri Shuka (श्री-शुक) said (उवाच):
Thus (इति) the Gopis (गोप्यः), singing forth (प्र-गायन्त्यः) and speaking emotionally (प्र-लपन्त्यः) in many ways (चित्रधा),
wept aloud (रुरुदुः) in sweet voices (सु-स्वरम्), O King (राजन्), intensely longing (लालसाः) for the sight (दर्शन) of Krishna (कृष्ण).
तासाम् आविरभूत् शौरिः स्मयमान-मुख-अम्बुजः ।
पीत-अम्बर-धरः स्रग्वी साक्षात् मन्मथ-मन्मथः ॥२०॥
Before them (तासाम्) there appeared (आविरभूत्) Krishna, the descendant of Shura (शौरिः), with a smiling (स्मयमान) lotus-like face (मुख-अम्बुजः),
wearing yellow garments (पीत-अम्बर-धरः), adorned with garlands (स्रग्वी), directly (साक्षात्) enchanting even the god of Love Kaama himself (मन्मथ-मन्मथः).
॥ इति श्रीमद्-भागवते दशम-स्कन्धे गोपी-गीतम् ॥
Thus ends (इति) the Gopi Gita (गोपी-गीतम्) in the Tenth Skandha (दशम-स्कन्धे) of the Shrimad Bhagavata (श्रीमद्-भागवते).
अथ गोपीगीतम्
जयति तेऽधिकं जन्मना व्रजः श्रयत इन्दिरा साधु तत्र हि ।
दयित दृश्यतां त्वां दिदृक्षतां त्वयि धृतासवस्त्वा विचिन्वते ॥१॥
व्रजजनार्तिहन् वीरयोषितां निजजनस्मयध्वंसनस्मित ।
भजसखे भवे किङ्करीः स्म नो जलरुहाननं चारु दर्शयन् ॥२॥
शरदुदाशये साधु जातसत्सरसिजोदरश्रीमुषा दृशा ।
सुरतनाथ ते शुल्कदासिका वरद निघ्नतो नेह किं वधः ॥३॥
विषजलाशयाद् व्यालराक्षसाद् वर्षमारुताद्वैद्युतानलात् ।
वृषमयाद्भयाद् विश्वतोमुखाद् वृषभ ते वयं रक्षिता मुहुः ॥४॥
स खलु गोपिकानन्दनो भवानखिलदेहिनामन्तरात्मदृक् ।
विखनसार्चितो विश्वगुप्तये सख उदेयिवान् सात्वतां कुले ॥५॥
विरचिताभयं वृष्णिवर्य ते शरणमीयुषां संसृतेर्भयात् ।
करसरोरुहं कान्त कामदं शिरसि धेहि नः श्रीकरग्रहम् ॥६॥
प्रणतदेहिनां पापकर्शनं तृणचरानुगं श्रीनिकेतनम् ।
फणिफणार्पितं ते पदाम्बुजं कृणु कुचेषु नः कृन्धि हृच्छयम् ॥७॥
मधुरया गिरा वल्गुवाक्यया बुधमनोज्ञया पुष्करेक्षण ।
विधिकरीरिमा वीर मुह्यतीरधरसीधुनाऽऽप्याययस्व नः ॥८॥
तव कथामृतं तप्तजीवनं कविभिरीडितं कल्मषापहम् ।
श्रवणमङ्गलं श्रीमदाततं भुवि गृणन्ति ते भूरिदा जनाः ॥९॥
प्रहसितं प्रिय प्रेमवीक्षणं विहरणं च ते ध्यानमङ्गलम् ।
रहसि संविदो या हृदिस्पृशः कुहक नो मनः क्षोभयन्ति हि ॥१०॥
चलसि यद् व्रजाच्चारयन् पशून् नलिनसुन्दरं नाथ ते पदम् ।
शिलतृणाङ्कुरैः सीदतीति नः कलिलतां मनः कान्त गच्छति ॥११॥
दिनपरिक्षये नीलकुन्तलैर्वनरुहाननं बिभ्रदावृतम् ।
वनरजस्वलं दर्शयन् मुहुः मनसि नः स्मरं वीर यच्छसि ॥१२॥
प्रणतकामदं पद्मजार्चितं धरणिमण्डनं ध्येयमापदि ।
चरणपङ्कजं शन्तमं च ते रमण नस्तनेष्वर्पयाधिहन् ॥१३॥
सुरतवर्धनं शोकनाशनं स्वरितवेणुना सुष्ठु चुम्बितम् ।
इतररागविस्मारणं नृणां वितर वीर नः तेऽधरामृतम् ॥१४॥
अटति यद्भवानह्नि काननं त्रुटि युगायते त्वामपश्यताम् ।
कुटिलकुन्तलं श्रीमुखं च ते जडवदीक्षतां पक्ष्मनुद्दृशाम् ॥१५॥
पतिसुतान्वयभ्रातृबान्धवानतिविलङ्घ्य ते ह्यच्युतागताः ।
गतिविदस्तवोद्गीतमोहिताः कितव योषितः कस्त्वजेन्निशि ॥१६॥
रहसि संविदं हृच्छयोदयं प्रहसिताननं प्रेमवीक्षणम् ।
बृहदुरःश्रियो वीर वीक्ष्य ते मुहुरतिस्पृहा मुह्यते मनः ॥१७॥
व्रजवनौकसां व्यक्तिरङ्ग ते वृजिनहन्त्र्यलं विश्वमङ्गलम् ।
भज मनाक् च नस्त्वत्स्पृहात्मनां स्वजनहृद्रुजां यन्निषूदनम् ॥१८॥
श्रीशुक उवाच
इति गोप्यः प्रगायन्त्यः प्रलपन्त्यश्च चित्रधा ।
रुरुदुः सुस्वरं राजन् कृष्णदर्शनलालसाः ।॥१९॥
तासामाविरभूच्छौरिः स्मयमानमुखाम्बुजः ।
पीताम्बरधरः स्रग्वी साक्षान्मन्मथमन्मथः ॥२०॥
॥ इति श्रीमद्भागवते दशमस्कन्धे गोपीगीतम् ॥
Transliterated from: मन्त्रस्तोत्रसङ्ग्रहः “Mantra Stotra Sangraha Collection of Suktas and Stotras”, Published by Vishva Madhwa Maha Parishat
Copies can be had from : Vishva Madhwa Maha Parishat, Research Center, #11, 2nd Floor, Uttaradimath Building. Uttaradi Math Road, Shankarpuram, Basavanagudi, BANGALORE – 4. Phone : 080 26603692. Web : uttaradimath.org
/Raghunath Rao/ “Do your Best … and leave the Rest … “
(All mistakes mine – all credit to Gurus and Acharyas )
|| sarvaṁ śrī kṛṣṇārpanamastu ||
